RECENSIES

"DIE CSARDASFÜRSTIN"

Operette van Emmerich Kálmán (muziek) en Leo Stein & Béla Jenbach (libretto). Gecreëerd in het Johann-Strauss-Theater te Wenen op 17 november 1915. Première van deze productie door het Belcantogezelschap van Sint-Niklaas op 7 november 2009. Bijgewoonde voorstelling in de Stadsschouwburg te Sint-Niklaas op 8 november 2009.

Ooit was „Die Csárdásfürstin“ een repertoirestuk in de Vlaamse Opera. Het schitterende operettepaar Maria van der Meirsch en Dago Meybert zorgden ervoor dat het werk geregeld op de affiches stond. Die tijd schijnt wel definitief voorbij en onze Vlaamse Opera negeert het genre nu volledig. Na het bijwonen van deze voorstelling, vragen wij ons trouwens af waarom: aan de muziek kan het niet liggen want die is bijzonder melodieus en meeslepend. Ook de intrige is handig en geestig uitgebouwd, al zijn de gesproken teksten wat verouderd en vooral te lang naar onze smaak. Als reden voor de verwaarlozing van deze jonge zuster van de opera, wordt vaak aangehaald dat er in al deze operettes te veel adellijke personages voorkomen. Ook dat zou nochtans geen bezwaar mogen zijn: de massaverkoop van tijdschriften als “ Royalty”, “Story”, “Dag Allemaal” en andere snertboekjes wijzen er op dat het hedendaagse publiek dweept met de “noblesse” en alles wat maar enigszins naar koningshuizen ruikt. Waarom zouden zij dezelfde roddelpraat niet op de scène kunnen smaken?
Wij vertellen even de inhoud. Sylva Varescu is een succesvolle “chansonnière”. In een theater te Budapest bereidt zij zich voor op een tournee naar Amerika. Haar bewonderaar, de Weense vorstenzoon Edwin Lippert-Weylersheim, wil haar tegen de wens van zijn ouders huwen. Deze hebben trouwens zijn verloving met zijn nicht, gravin Stasi, al voorbereid. Als Boni, een vriend van Edwin, dit aan Sylva meldt, reist zij meteen met hem (Boni) naar Amerika.
Enkele weken later wordt bij de Lippert-Weylersheims in Wenen de verloving van Edwin en Stasi bekend gemaakt. Plots verschijnt Sylva met Boni en zij laat zich voor diens vrouw doorgaan. Edwin, die nog steeds op haar verliefd is, vraagt aan zijn vriend Boni om zich te laten scheiden. Hij weet trouwens dat Boni van Stasi houdt. Sylva gelooft Edwin en is akkoord met de geveinsde scheiding. Zij wordt echter door de vorst tot de orde geroepen: aangezien zij een theateractrice is en bovendien niet van adel, kan zij Edwin niet huwen.
In de derde acte komen alle personages samen in een Weens hotel. Daar komt aan het licht dat de vorstin, Edwins moeder, ooit een theatervedette was. De vorst kan nu niet anders dan het huwelijk van zijn zoon met Sylvia inwilligen. Ook Boni en Stasi worden een echtpaar.
De voorstelling die wij bijwoonden was niet denderend. Al bij de inzet van de ouverture, werden wij onaangenaam verrast door de doffe, ongenuanceerde klank van het orkest. Maar het was vooral het entreelied van Sylva dat ons tegen de rug van onze stoel drukte. Veerle Spiloes bleek vocaal niet opgewassen tegen deze moeilijke sopraanrol. Slordige inzetten, valse noten, onnauwkeurige intonaties en schrille of afgebroken topnoten volgden zich in een snel tempo op. Het leed geen twijfel dat dit een catastrofale misbezetting was. Onvoorstelbaar dat de organisatoren dat zelf niet tijdig gehoord hebben en haar vervangen hebben door een échte sopraan!
In de ensembles ging het iets beter, maar de andere aria’s van Sylva (en het zijn er heel wat!) bevestigden onmiskenbaar dat Spiloes voor deze rol veel te hoog gegrepen heeft.
Haar aanbidder, de bariton Dirk Cauwelier, had het natuurlijk niet gemakkelijk met zo een partner. Maar ook hij was niet om over naar huis te schrijven. De man mist het charisma en de glans voor Edwin, die ons in de oren ligt met een tenorstem. Joris Bosman deed zijn best om wat leven in de brouwerij te brengen, maar ook hij heeft niet écht de stem voor de rol van Boni, daarvoor is zijn tenorstem te baritonaal. Bovendien miste hij de soepelheid en de dansvaardigheid om zich in de balletensembles te integreren. Een verpozing was de sopraan Emilie De Voght als Stasi. Honderd procent zuiver klonk zij ook niet, maar in vergelijking met Sylva was zij een echte vedette. Was het niet beter geweest de rollen om te draaien?
De kleine rollen werden verdienstelijk ingevuld door Leo Claus als Feri, Gui Devriese als vorst Leopold Maria en Simonne De Ridder als vorstin Anhilte.
Regisseur Marnik Baert sleutelde wat aan de inhoud door het geheel naar een filmstudio te verplaatsen. Gelukkig gebeurde dat tamelijk discreet. Een camera op statief in de linkerhoek van het podium en een wat rond wandelende regisseur vormden de enige afbreuk aan het gewone verhaal. De personenregie was degelijk, ook de dialogen waren spontaan, maar helaas veel te lang.
Het orkest onder leiding van Marc Van den Broeck was beter in de begeleiding van de ensembles dan in de ouverture. Ook het koor klonk bevredigend, maar dat kon de rampzalige misbezetting van de titelrol, de futloze Edwin en de weinig lenige Boni niet goedmaken.

Het succes was maar matig. Wel viel ons op dat de zaal van de stadsschouwburg helemaal vol was, toch wel een bewijs dat de operette een nieuwe (en betere) kans verdient.

Er zijn nog voorstellingen in de Stadsschouwburg te Sint-Niklaas op 11, 14, 15 november, in het Cultureel Centrum te Sleidinge op 16 november, in de Arenbergschouwburg te Antwerpen op 17 november en in het Cultureel Centrum te Ternat op 13 december 2009.

De volgende productie is: “Im weissen Rössl” van Ralph Benatzky op 9, 10, 30, 31 oktober en 1 november 2010.

G.M. (Gepubliceerd op 10/11/2009.

TERUG NAAR KEUZELIJST BELGIË