RECENSIES

“JESSONDA”

Grote opera in drie bedrijven van Louis Spohr. Het libretto is van de hand van Eduard Gehe die zich baseerde op het toneelstuk “La Veuve du Malabar” van Antoine-Marie Lemierre. De creatie had plaats in het Hoftheater te Kassel op 28 juli 1823. We woonden een concertante voorstelling bij in het Staatstheater te Kassel op 25 oktober 2009.

Vandaag de dag is Louis Spohr zowat vergeten, maar hij was in zijn tijd een begrip, niet alleen als componist maar ook als dirigent en begenadigd violist. Met zijn opera’s creëerde hij eigenlijk de Duitse romantische opera en in die hoedanigheid heeft hij grote invloed uitgeoefend op bekendere collega’s zoals Carl Maria von Weber. Bovendien introduceerde hij in zijn werken een soort “herinneringsmotieven” die hij in de loop der jaren zo verfijnde dat in sommige gevallen al gesproken kan worden van “Leitmotiven”. De opera’s van Spohr bijna volledig doorgecomponeerd, wat in tegenstelling staat tot de nummeropera die begin negentiende eeuw gebruikelijk was.
Als kind van de verlichting, lagen thema’s als bevrijding en de vrijheid van het individu om eigen keuzes te maken los van de wereldlijke en religieuze dogma’s Spohr nauw aan het hart. In zijn opera “Jessonda” is dit niet anders. Het verhaal speelt zich af in India, kort na de dood van de lokale radja. Naar eeuwenoud gebruik zal de vrouw van de radja, Jessonda, samen met het lijk van haar man verbrand worden. De plechtigheid dreigt in het gedrang te komen wanneer de stad belegerd wordt door een Portugees invasieleger, maar de Brahmanen slagen er in om een wapenstilstand af te sluiten met de Portugese leider Tristan d’Acunha. Deze had er vooraf echter geen idee van om welk religieus ritueel het ging en is ontzet wanneer hij de waarheid verneemt. Bovendien blijkt Jessonda een jeugdliefde van Tristan te zijn. Maar omdat hij zijn woord i.v.m. de wapenstilstand niet wil breken, kan hij niet ingrijpen. De redding komt dan van de jonge Brahmaan Nadori die de dictatuur van de hogepriester Dandau niet langer wil ondergaan en Tristan komt vertellen over het verraad dat zijn geloofsgenoten willen plegen. Dit geeft Tristan een aanleiding om aan te vallen en Jessonda te redden.
Zijn de opera’s van Louis Spohr heden ten dage nog levensvatbaar? Het bijwonen van deze concertante uitvoering van “Jessonda” heeft ons daar niet echt van kunnen overtuigen. Nochtans weet de man mooie melodieën te componeren en toont hij zich een goede orkestrator. De koorpassages zijn soms magistraal. Helaas mankeert zijn muziek net dat gevoel voor drama wat een opera boeiend maakt. We hadden al min of meer dezelfde indruk wanneer we enkele maanden geleden in Brauschweig een voorstelling zagen van “Der Alchymist”.
Dat we ons minder enthousiast tonen over de voorstelling heeft helemaal niet te maken met de kwaliteit van de uitvoerders, dirigent Patrick Ringborg op kop. Hij weet een massa energie in de muziek te steken en wordt daarin goed gevolgd door het orkest van de Kasselse opera en het uitmuntend voorbereide koor van het Staatstheater, voor de gelegenheid aangevuld met het Chor der Kantorei an St. Martin.
Onder de solisten waardeerden we vooral Jörg Dürmüller als een elegante Nadori en Gabriella Fontana als een geëngageerde Jessonda. De andere solisten bleven naast de prestatie van deze twee zangers een beetje op de achtergrond, zonder daarbij onverdienstelijk te zijn. Mooi ook Nina Bernsteiner als Amabili, de zuster van Jessonda.
In 2009 is het exact 150 jaar geleden dat Louis Spohr overleed, en voor de stad Kassel was dit een gelegenheid om tussen februari en november een heel programma rond deze componist op te bouwen. Een hele reeks concerten en oratoria werden opgevoerd, met deze concertante “Jessonda” als hoogtepunt. Het werk wordt nog gespeeld op 1 en 7 november 2009. Het herdenkingsprogramma sluit op 8 november 2009 af met een uitvoering van het oratorium “Die letzten Dinge” in de Martinskirche.

H.D. (Gepubliceerd op 28/10/2009)

Foto's van boven naar onder:
1) van links: Jörg Dürmüller (Nadori), Nina Bernsteiner (Amazili), Wolfgang Newerla (Tristan d'Acunha) en Gabriele Fontana (Jessonda)
2) van links: Gabriele Fontana (Jessonda) en Nina Bernsteiner (Amazili)
3) GMD Patrik Ringborg met het Staatsorchester Kassel, Chor des Staatstheaters Kassel en Chor der Kantorei an St. Martin.
Copyright foto's © Dominik Ketz.

TERUG NAAR KEUZELIJST DUITSLAND