RECENSIES

OPERAVOORSTELLINGEN IN AACHEN

"MAZEPPA"

Opera in drie bedrijven van Piotr Ilytch Tchaikovsky op een tekst van Viktor Boerenin naar het gedicht “Poltava” van Alexander Pushkin. De opera kende zijn eerste uitvoering in de het Bolshoitheater te Moskou op 3 februari 1884. We zagen op 27 februari 2011 een voorstelling door het Theater Aachen.

Hoewel “Mazeppa”, in tegenstelling tot “Evgeny Onegin” en “Pikovaya Dama” nooit tot het standaardrepertoire is gaan behoren, is het werk de laatste jaren toch steeds vaker op het toneel te zien. Het is een werk dat vooral in de tweede acte een ongemeen sterk dramatisch karakter kent, maar dat lijdt aan een eerste bedrijf dat door de overvloedig aanwezige folkloristische elementen spanning te kort komt. Ook de finale, een slaaplied van Maria, komt wat over als een anticlimax. Maar alles bij elkaar hadden we de indruk dat we een voorstelling bijwoonden van een opera die het zeker waard is om gespeeld te worden.

Boerenin baseerde zijn libretto op “Poltava” van Pushkin, het verhaal over de Kozakkenleider Mazeppa. Deze is in dienst van de Russische Tsaar maar wil door verraad de Oekraïense onafhankelijkheid forceren. Wanneer Mazeppa verliefd wordt op de vijftienjarige Maria en haar tegen de zin van haar vader Kotsjubej meeneemt, meldt deze laatste het verraad aan de Tsaar. Hij wordt niet geloofd en uitgeleverd aan Mazeppa en vervolgens terechtgesteld. Uiteindelijk wordt Mazeppa’s leger verslagen. Op zijn vlucht vindt hij Maria terug, maar die heeft ondertussen haar verstand verloren. Dit gegeven van een persoonlijk drama tegen een historische achtergrond doet denken aan een Franse “Grand Opéra” en ook de muziek die Tchaikovski erbij componeerde zou in dat genre niet misstaan.

Ewa Teilmans had voor haar enscenering geopteerd voor een sober toneelbeeld dat in de eerste twee bedrijven beperkt werd tot twee schuin opgestelde muren en een paar rekwisieten. Hiermee wist ze onmiddellijk de juiste toon te vinden voor dit toch wat deprimerende verhaal. Bovendien had deze opstelling een positieve invloed op de akoestiek. De personenregie was eerder statisch, maar tijdens de dansen in het eerste bedrijf wist ze zowaar het koor mee in beweging te krijgen. Er werd voor de rest geopteerd voor één professionele ballerina en niet voor een gans ballet, vermoedelijk om budgettaire redenen.

We waren onder de indruk van de muzikale kwaliteit van de voorstelling in Aken. In plaats van de aangekondigde Wieland Satter hoorden we Jacek Strauch in de titelrol. Deze bariton, dezelfde dag nog ingevlogen vanuit Wenen, zette een vocaal en interpretatief ijzersterke Mazeppa neer waarbij het op geen moment merkbaar was dat hij een invaller was. Zijn genereuze stem was zelfs wat groot voor het kleine Akense auditorium. Hetzelfde kan gezegd worden van de tenor Yikun Chung die zelfs een beetje overdreef in het forte-zingen, wat toch wel wat afdeed aan zijn interpretatie van Andrei, de jeugdvriend van Maria. Met Randall Jacobsch hoorden we de ideale vertolker van de vaderfiguur Kotsjubej en Irina Popova was een afwisselend lyrische en dramatische Maria. Ook de donkere basstem van Hrolfur Saemundsson in de episodische partij van Mazeppa’s vertrouweling Orlik wist ons te bekoren.

Het geheel werd in goede banen geleid door Marcus R. Bosch die aan het hoofd van een sterk spelend Sinfonieorchester Aachen vooral de ruwe kanten van de partituur benadrukte - een keuze die wat ons betreft perfect aansloot bij de enscenering en het weinig opgewekte verhaal.

Voor ons waren zowel de opera “Mazeppa” zelf als de kwaliteit die een klein gezelschap als de opera van Aken weet te bereiken een bijzonder aangename verrassing. Een aanrader !

Er zijn nog voorstellingen op 2 maart, 3 en 16 april 2011.

H.D. (Gepubliceerd op 1 maart 2011)

Foto's van boven naar onder:

1) Randall Jacobsch als Kotsjubej en Hans Schaapkens als Iskra.
2) Irina Popova als Maria en Yikun Chung als Andrei.

TERUG NAAR KEUZELIJST DUITSLAND