|
|
OPERA GAZET
|
|
Muziekdrama
in een proloog en drie bedrijven van
Carlisle Floyd. De componist stond zelf in voor het libretto en baseerde
zich daarvoor op de gelijknamige roman van
Emily
Brontë. De creatie had plaats in de opera van Santa Fe op 16 juli 1958.
We beleefden op 11 februari 2012 de Europese première in het
Mittelsächsisches Theater te Freiberg.
Amerikaanse
componisten hebben nooit echt voet aan wal kunnen krijgen in Europa.
Enerzijds kunnen ze niet terugblikken op de eeuwenlange tradities die op het
oude continent leven. Anderzijds worden ze vaak ten onrechte in verband
gebracht met een ander genre, de typische Amerikaanse musical. Ook Carlisle
Floyd wordt in de Europese theaters zowat doodgezwegen, al vallen de laatste
jaren een paar producties van zijn eerste opera “Susannah” te noteren. De
eerste Europese productie die het Mittelsächsisches Theater, nota bene het
oudste stadstheater ter wereld, dit seizoen op het toneel voert, heeft met
andere woorden iets van een evenement. Getuige daarvan ook de videoboodschap
van de componist en de aanwezigheid van een naast familielid in Freiberg.
Overigens heeft het theater al een jarenlange traditie in het brengen van
“opgegraven” werken zoals “Die Vögel” van Braunfels of “La
Risurrezione” van Alfano.
Net
als de meeste verfilmingen, baseerde Carlisle Floyd zijn opera op het eerste
deel van Brontë’s roman, tot aan de dood van Cathy en dus zonder de
wraakexpeditie van Heathcliff. Hij componeerde hierbij een expressieve,
eigenzinnige partituur die eerder op het gevoel dan op het intellect werkt.
Vooral zijn emotionele uitbarstingen in de trant van Puccini blijven bij.
Vormelijk blijft het allemaal wat traditioneel met enkele aria’s, duetten en
ensembles. Al bij al een partituur die wat “braafjes” aandoet, zeker als we
kijken waar componisten als Berg of Schreker al decennia eerder mee bezig
waren.
Het Mittelsächsisches Theater beschikt uiteraard niet over de financiële
middelen van de grote theaters. Daarom moesten de hoge eisen die Floyd aan
de enscenering van zijn opera stelt, creatief opgelost worden. We vonden het
resultaat meer dan bevredigend. Middels een draaiplateau met in het midden
een schuin vlak dat de vlaktes van Yorkshire voorstelt en eigenlijk de twee
werelden van Cathy scheidt. Door het gebruik van de draaischijf waren de
snelle decorwisselingen die het werk vraagt geen probleem. Het scènebeeld
van Tilo Staudte was tijdloos maar de kostuums waren aangepast aan de periode van
het originele verhaal. Regisseur Judica Semler zorgde voor een verzorgde
peronenregie. Zij liet ook de geest van Cathy uit de proloog doorheen de
opera terugkeren telkens wanneer Cathy’s gevoelens in conflict kwamen met
haar gehuwde status, een idee die dramatisch goed werkte.
Dirigent
Jan Michael Hortsmann is de drijvende kracht achter deze productie van
“Wuthering Heights”, een partituur die hij al meer dan tien jaar geleden
ontdekte en sindsdien altijd heeft willen opvoeren. Het is
overigens geen
eenvoudige taak
om muziek
te brengen die niemand zich kan herinneren ooit gehoord te hebben. Horstmann en zijn verdienstelijke Mittelsächsische
Philharmonie wisten echter bijzonder te overtuigen.
Bij de prestaties van de solisten hadden we af en toe wat bedenkingen. In de
eerste plaats vroegen we ons af waarom in dit kleine theater vrijwel
ononderbroken “forte” gezongen werd. Om het geheel wat dramatischer te laten
klinken? Om bepaalde onvolkomenheden te verbergen? Feit is dat het hoge
volume na verloop van tijd vermoeiend wordt, niet alleen voor de solisten
maar ook voor de toehoorder.
De voorstelling die we zagen werd gedragen door de sopraan
Lilia Milek als
Cathy. Hoewel haar stem moeilijk als “dramatisch” bestempeld kan worden, is
deze dame een echt “toneelbeest” en wist ze met haar persoonlijkheid het
toneel steeds te domineren. De stem is wat scherp, maar voor deze rol hoeft
dat geen nadeel te zijn. Haar tegenspeler, de bariton Guido Kunze als
Heathcliff, had het wat moeilijk om zich naast Milek staande te houden.
Niet alleen interpretatief kwam hij wat tekort, zijn enkel op kracht
gestoelde stem ontbrak het aan muzikale nuances die toch belangrijk zijn
bij dergelijk complex karakter. Die nuances vonden we dan weer wel terug bij
Susanne Engelhardt die een pittige Isabella neerzette, bij Zsuzsanna Kakuk
als een muzikale Nelly en bij Alec Otto die op een geraffineerde manier
Edgar Linton vetolkte.
Hoewel we nooit de indruk hadden een meesterwerk ontdekt te hebben, biedt
“Wuthering Heights” zeker niet de vergetelheid waar het werk in verdwenen
lijkt. U kan het in elk geval nog gaan zien in Freiberg op 4, 6, 24, 27
maart, 8 april en 19 mei 2012.
H.D. (Gepubliceerd op 13 februari 2012)
Foto's van boven naar onder:
1) Susann Schultze als de geest en Mark Schreck als Mr. Lockwood.
2) Susanne Engelhardt als Isabelle, Alec Otto als Edgar, Lilia Milek als Cathy
en Guido Kunze als Heathcliff.
3) Susann Schulte als de geest, Lilia Milek als Cathy en Guido Kunze als
Heathcliff.
Copyright foto's © Detlev Müller
TERUG NAAR KEUZELIJST DUITSLAND
