RECENSIES

“GEMMA DI VERGY”

Opera in twee bedrijven van Gaetano Donizetti op een libretto van Emanuele Bidera naar de tragedie “Charles VII chez ses grands vassaux” van Alexandre Dumas. De wereldpremière vond plaats op 26 december 1834 in het Teatro alla Scala te Milaan. We woonden in het Teatro Donizetti te Bergamo op 16 september 2011 de première bij van een nieuwe productie. Het was tevens de opening van het nieuwe seizoen.

Een seizoensopening betekent nog iets in Bergamo: militairen in gala-uniform, dames met chique toiletten en opgedirkte heren flaneren dan door de gangen van het Teatro Donizetti. Maar ook, en belangrijker, wordt steevast geopteerd voor een meestal minder bekende opera van Gaetano Donizetti.

“Gemma di Vergy”, niet te verwarren met “Gabriella di Vergy", een andere opera van Donizetti, behoort tot de zowat vijf dozijn opera’s van de Bergamese componist die haast nooit opgevoerd worden. Donizetti was inderdaad een veelschrijver die bovendien vaak onder grote tijdsdruk moest componeren, wat niet steeds de kwaliteit ten goede kwam. Maar af en toe valt er in het pak een juweeltje te detecteren en deze “Gemma di Vergy” blijkt er zo een te zijn. We hoorden weinig opera’s waar Donizetti zich zo geïnspireerd toont wat betreft melodieën. Hoewel er eigenlijk geen echte actie is, valt de opera muzikaal gezien geen enkel moment stil. De personages zijn redelijk uitgediept en de opera bevat een titelrol om “U” tegen te zeggen.

Naar de oorzaak waarom “Gemma di Vergy” zo zelden opgevoerd wordt, hebben we het gissen. Vermoedelijk zal al zeker de aartsmoeilijke titelrol en het niet erg interessante libretto een rol gespeeld hebben. De opera kreeg wel een herkansing in de jaren zeventig van de twintigste eeuw toen Montserrat Caballé de opera eerst in Napels en later ook in Parijs zong. In de aanloop naar deze voorstellingen zorgde Rubino Profeta voor een nieuwe editie van de partituur. Deze was volledig maar werd voor Bergamo op een aantal plaatsen aangepast wat betreft vocale lijnen en dynamiek.

Regisseur Laurent Gerber heeft niet gekozen voor een eigen interpretatie van het verhaal, maar beperkte zich tot illustreren. De graaf van Vergy verstoot zijn vrouw Gemma omdat die hem geen opvolger kan schenken. Officieel doet hij dit onder druk van de koning maar dat neemt niet weg dat hij een oogje heeft laten vallen op Ida. Wanneer de pogingen van Gemma om het nieuwe huwelijk te verhinderen en zelf opnieuw in de gratie te komen op een sisser aflopen, wordt de graaf van Vergy vermoord door Tamas, een Arabische slaaf van Gemma die in het geheim verliefd is op zijn meesteres en het onrecht dat haar aangedaan wordt wil wreken. Gerber laat deze geschiedenis spelen in de juiste periode, wat zeker positief is. Minder geslaagd was de personenregie, die zowat alle clichés in het genre verenigde. Maar uiteindelijk zorgt dat ervoor dat wat echt telt in de schijnwerpers kan treden: de muziek.

De rol van dirigent Roberto Rizzi Brignoli in het slagen van de onderneming kan moeilijk overschat worden. Het enthousiasme en de kracht waarmee hij het orkest van het Donizetti Festival dirigeert, tilt de voorstelling op een hoger niveau. Dat deze geestdrift af en toe ten koste gaat van de precisie is niet ideaal, maar nemen we er graag bij. De manier waarop hij zijn solisten ondersteunt en laat ademen is exemplarisch, net als de homogeniteit die Rizzi Brignoli in de samenzangen weet te brengen.

De jonge Italiaanse sopraan Maria Agresta kenden we nog niet, maar heeft met deze titelrol in “Gemma di Vergy” wat ons betreft een mooi visitekaartje afgeleverd. Met een prachtig medium en een goede projectie beschikt deze zangeres over alles om een mooie carrière te maken. Ook interpretatief is Agresta sterk en ook de vocale versieringen van Donizetti vormen geen probleem. Alleen vragen we ons af of het wel verstandig is deze rol al in dit stadium van haar carrière te zingen. In elk geval bedacht het publiek haar met een grote ovatie.

De Amerikaanse tenor Gregory Kunde is uiteraard geen onbekende en we zijn blij te merken dat hij nog in erg goede vorm verkeert. De rol van Tamas is een stuk korter en minder moeilijk dan die van Poliuto, zodat Kunde zijn stem niet te veel onder druk hoeft te zetten en we hebben de indruk dat hij ook af en toe wat in toom gehouden wordt door de dirigent. In de rol van Guido levert de Italiaanse bariton Leonardo Galeazzi een mooie prestatie. Zijn land- en stemvakgenoot Mario Cassi mist helaas het charisma voor zijn rol en zijn onberispelijke zangstijl kan dit helaas onvoldoende compenseren.

Helaas waren in Bergamo slechts twee voorstellingen van deze prachtige opera gepland. Laten we hopen dat nog andere theaters het werk opnemen in hun speelplan.

H.D. (Gepubliceerd op 18 september 2011)

Foto's van boven naar onder:

1) Gregory Kunde als Tamas.
2) Mario Cassi als Conte di Vergy en koor.
3) Maria Agresta als Gemma en Leonardo Galeazzi als Guido.

Copyright foto's © Gianfranco Rota.

TERUG NAAR KEUZELIJST ITALIË